Wanneer snijden een wedstrijd wordt

Het was mijn eerste avond op de jeugdafdeling van een psychiatrische kliniek. Ik was immens zenuwachtig en liep er wat verloren bij. Uiteindelijk geraakte ik aan de praat met een mooi, roodharig meisje. Ze vroeg niet wie ik ben, maar wel wat de reden van mijn opname was. ‘Waarom ben je hier’ zou een vraag worden die mij nog vaak gesteld wordt.

Ik noemde kort de redenen van mijn opname, ietwat beschaamd. En toen ik het woord ‘snijden’ uitsprak, veranderde haar mimiek. Ze vroeg onmiddellijk of ik mijn armen kon laten zien. Ik vond dit een hele ongepaste vraag. Maar ik was zestien, een beïnvloedbare puber. Dus ik schoof mijn mouwen wat omhoog. Het voelde alsof ik naakt was, zonder de lange mouwen waaronder ik mijn geheimen schuilhield. 

Onmiddellijk reageerde de groepsgenoot met: ‘dat zijn maar krasjes, bij mij is het veel erger’. Toen kwam bij mij de indruk dat zelfbeschadiging een competitie werd. En dat gevoel zou jaar na jaar groeien. 

In de klinieken waar ik verbleef, merkte ik vaak dat vrijwel iedereen ‘de ergste’ wilde zijn. En zo was het, naast onder andere eetstoornissen, ook op vlak van zelfverwonding. Het leek alsof velen zich wilden bewijzen door ‘de ergste’ te zijn en de meest ernstige wonden te hebben. Werd er iemand met de ambulance naar het ziekenhuis gebracht, dan leken velen jaloers te zijn. Snijden vormde een eigen leven, een eigen identiteit. Alsof jezelf pijnigen de houvast werd op een hele steile trap. Een evenwicht op een wankel pad.

En op de duur verplaatste de competitie zich ook deels naar het online gebeuren. Zo is er de alom bekende ‘recovery-community’ op Instagram. Waarbij ik me heel vaak vragen stel. Gaat dit om ‘recovery’ of eerder om ‘tonen hoe erg het is’. Zoekt men steun om beter te worden, of wil men laten zien hoe het gesteld is met zichzelf? Ziek zijn mag geen wedstrijd worden. Zelfverwonding zou geen status mogen teweegbrengen.

En de vraag die ik vaak me stel is: wil je wel de ergste zijn? Wil je wel de littekens die ik nu heb? Wil je dat de sporen van deze competitie je hele leven zichtbaar zijn? Is het voor niemand helpend om selfies online te zetten waarop er nog ‘net’ een stukje arm te zijn is. Om toch nog een stukje te tonen aan de wereld. En wil je je identiteit echt beperken tot je eigen vernietiging? Je bent zoveel waardevoller dan dat.

Om terug te komen bij het gesprek op mijn eerste avond in de psychiatrische kliniek: neen, het zijn niet ‘maar’ krasjes. Iedere zelfverwonding is ernstig, ongeacht de ernst van de puur puur fysieke verwondingen. Er is niet iets als ‘lichte zelfbeschadiging’. Want het blijft vreselijk om de drang te voelen die tot snijden leidt. Om te leven met zo’n walging tegenover jezelf.

Wees alsjeblieft niet de ergste. Wees jezelf. Wees lief voor jezelf. Want dat verdien je.

Vinden jullie dat zelfverwonding een competitie lijkt geworden te zijn? Reageer gerust hieronder.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s